Skip to main content

โรคราสนิม ลีลาวดี (ลั่นทม) อาการ สาเหตุ วิธีรักษาใช้ยาอะไร


★★★★★

ในช่วงฤดูฝน สภาพความชื้นสูง มักจะเกิดโรคระบาดรุนแรงขึ้นกับต้นลีลาวดี เรียกว่า โรคราสนิมลีลาวดี เกิดจากเชื่อราเข้าทำลายใบ เริ่มจากพบจุดเล็กๆ สีเหลืองอ่อนที่หน้าใบ ใต้ใบเป็นจุดสปอร์สีเหลืองเข้ม ทำให้ใบลีลาวดีร่วงหล่นหมดเกือบทั้งต้น

👉 ดูเพิ่มเติมที่ร้านค้า

โรคราสนิม ลีลาวดี (ลั่นทม) อาการ สาเหตุ วิธีรักษา ใช้ยาอะไร

ลีลาวดี (ลั่นทม)

ลีลาวดี เป็นไม้ยืนต้น ที่มีถิ่นกำเนิดอยู่ทางตอนเหนือ ของทวีปอเมริกาใต้ เดิมมีชื่อว่า "ลั่นทม" จึงมีความเชื่อ ว่าไม่ควรปลูกต้นลั่นทมในบ้าน เนื่องจากมีชื่อ เป็นอัปมงคล คือไปพ้องกับคำว่า "ระทม" ซึ่งแปลว่า เศร้าโศก แต่ปัจจุบันนิยมเรียกชื่อใหม่ ว่า "ลีลาวดี" และนิยมปลูกกันแพร่หลายอย่างมาก ชื่อพื้นเมือง อื่น ๆ ได้แก่ จำปา, จำปาลาว และปาขอม เป็นต้น

ในประเทศไทย ลีลาวดีนําเข้ามาจากเขมร เมื่อ คราวไปตีนครธม ได้ชัยชนะ จึงเรียกชื่อเป็นที่ระลึก ว่า "ลั่นธม" ซึ่ง "ลั่น" แปลว่า ตี "ธม" หมายถึง "นครธม" ภายหลังเพี้ยนเป็น "ลั่นทม" นั่นเอง

ลีลาวดีมี สีสรรหลากหลาย ทั้ง ขาว แดง เหลือง ชมพู ส้ม ม่วง สีทอง มีอายุได้ถึง 100 ปี เป็นไม้ประดับที่มี ผู้สนใจปลูกกันอย่างมากในช่วงระยะ 4-5 ปีที่ ผ่านมา เนื่องจากความงามของทรงต้น ใบ และ ดอกที่มีหลากสีสัน โดยเมื่อนำมาปรับปรุงพันธุ์แล้ว จะได้สีที่แปลกใหม่อย่างต่อเนื่อง รวมทั้งดอกยังมี กลิ่นหอม ปลูกง่าย โตเร็ว การดูแลรักษาไม่ยุ่งยาก

อีกทั้งมีคุณสมบัติใช้เป็นสมุนไพร หลังจากเป็นที่ รู้จักและคุ้นหูในนามของ “ลีลาวดี” จึงเป็นที่ ต้องการของตลาดอย่างมาก โดยเฉพาะในการจัด ภูมิทัศน์และจัดสวน ด้วยราคาที่สูงอย่างต่อเนื่อง ของลีลาวดี ทำให้มีเกษตรกรจํานวนมากหันมา ปลูกลีลาวดีเพื่อการค้ากันอย่างเป็นล่ำเป็นสัน สามารถสร้างรายได้แก่เกษตรกรเป็นกอบเป็นกำ

โรคราสนิม ลีลาวดี (ลั่นทม) อาการ สาเหตุ วิธีรักษา ใช้ยาอะไร

ลักษณะอาการโรคราสนิม ลีลาวดี

เชื้อราสนิม เข้าทำลายบริเวณใบกลางอ่อน กลางแก่ (เพสลาด) จนถึงใบแก่ อาการเริ่มแรกพบจุดเล็ก ๆ สีเหลืองอ่อน บริเวณผิวหน้าใบ เมื่อพลิกด้านหลังใบจะพบกลุ่มสปอร์ของเชื้อราที่เรียกว่า พัสตูล (Pustule) ลักษณะจุดนูน สีเหลืองเข้ม ขึ้นเป็นจุด ๆ กระจัดกระจายทั่วทั้งใบ เมื่อแก่ จุดนูนจะปริแตกออก ปล่อยผงสปอร์ออกมาจํานวนมาก เมื่อเขย่าใบ กลุ่มสปอร์ดังกล่าวจะฟุ้งกระจายไปทั่ว

บางครั้งเมื่อสังเกตุดูบริเวณลำต้นจะเห็นผงสปอร์สีเหลืองตกแผ่กระจาย ทำให้เห็นเป็นสีเหลืองทั่วบริเวณโคนต้น ถ้าอาการรุนแรงจุดแผลจะถามติดกัน เกิดเป็นลักษณะแผลไหม้ ทำให้ใบลีลาวดีร่วงหล่นหมดเกือบทั้งต้น

โรคราสนิม ลีลาวดี (ลั่นทม) อาการ สาเหตุ วิธีรักษา ใช้ยาอะไร

บางครั้งเชื้อราสนิมอาจลุกลามเข้าบริเวณตาดอก ทําให้การติดดอกลดลง ถ้าเชื้อเข้าทำลายใบที่ยังไม่แก่มากนักจะทำให้ใบบิดเบี้ยว ก่อนร่วงหล่น ในพันธุ์ที่อ่อนแอ เชื้อราสนิมอาจเข้าทำลายในส่วนตายอด ทําให้ตายอดแห้งตาย

ถึงแม้โรคนี้จะไม่ทำให้ลีลาวดีที่มีอายุมาก ๆ ถึงตาย แต่จะทําให้ใบและทรงพุ่มของลีลาวดีสูญเสียความงดงามลงไปมาก เนื่องจากเมื่อมองขึ้นไปที่บนต้นที่เป็นโรค จะเห็นใบของลีลาวดีที่เคยเป็นเงามันสดใส เปลี่ยนเป็นสีเหลืองหรือน้ำตาลแห้งไหม้ บิดเบี้ยวและร่วงหล่นในที่สุด

โรคราสนิม ลีลาวดี (ลั่นทม) อาการ สาเหตุ วิธีรักษา ใช้ยาอะไร

การแพร่ระบาด

โรคราสนิมลีลาวดี ระบาดรุนแรงในช่วงฤดูฝน สภาพความชื้นสูง ประมาณเดือนกรกฎาคมถึงเดือนตุลาคม โดยสปอร์ฟุ้งกระจายไปตามแรงลม หยดน้ำฝน หรือเครื่องมือทางการเกษตรต่าง ๆ และการสัมผัส

การป้องกันกำจัด

  • งดการให้น้ำระยะหนึ่ง เพื่อลดความชื้นบริเวณรอบๆ ต้น
  • ถ้าต้นที่มีทรงพุ่มไม่สูงมาก ควรเก็บใบที่เริ่มแสดง อาการโรคออกจากต้นให้หมด โดยค่อย ๆ บิดใบด้วยความระมัดระวังเบาๆ เนื่องจากสปอร์สามารถฟุ้งกระจายได้ง่ายในอากาศ พยายามอย่าสัมผัสผงสปอร์ หากใบที่เป็นโรคมีจํานวนไม่มากเกินไปควรเก็บใส่ถุงและปิดปากให้แน่นก่อนการเผาทําลาย
  • ในกรณีที่เป็นต้นขนาดใหญ่และมีใบที่เป็นโรคจำนวนมาก จนไม่สามารถเด็ดใบทิ้งได้ทั้งหมด ควรเก็บกวาดใบที่เป็นโรคบริเวณโคนต้นและในส่วนที่เก็บถึงให้มากที่สุด และนำไปเผาทําลาย
  • ตัดแต่งทรงพุ่มให้โปร่ง อากาศถ่ายเทได้สะดวก
  • ในกรณีที่ยังปลูกเป็นไม้กระถาง ควรเคลื่อนย้ายมาอยู่ในที่แห้ง แดดจัด ลมพัดผ่านได้ง่าย

วิธีรักษา ใช้ยาอะไร?

พ่นสารป้องกันกำจัดโรคพืช จอยท์(flutriafol 12.5%EC.) โดยมีข้อแนะนำเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพดีที่สุด ดังนี้

โรคราสนิม ลีลาวดี วิธีรักษา ใช้ยาอะไร

ระยะเริ่มแรก คือระยะที่ใบลีลาวดีเริ่มมีจุดราสนิม หรือ มีปริมาณจุดราสนิม 30%ของแผ่นใบ ให้ใช้จอยท์ อัตรา 1ซีซี(ปลายช้อนชา)ผสมกับน้ำ 1 ลิตร กวนให้เข้ากันแล้วนำจอยท์ที่ผสมกับน้ำแล้วมาราดที่โคนต้นลีลาวดี โดยราดส่วนผสมนั้น 1 ลิตร ทุกๆความสูง 1 เมตร เช่น ลีลาวดีสูง 3 เมตร ให้ราด 3 ลิตร รอบบริเวณโคนต้น อย่างน้อย 2 ครั้ง ห่างกัน 7 วัน จะช่วยควบคุมโรคได้นาน 1 เดือน

ระยะลุกลาม คือระยะที่ใบลีลาวดีมีจุดราสนิมขึ้นในปริมาณมากกว่า 50%ของแผ่นใบ ให้ใช้จอยท์ อัตรา 1ซีซี(ปลายช้อนชา)ผสมกับน้ำ 1 ลิตร กวนให้เข้ากันแล้วฉีดพ่นให้ทั่วทั้งต้นที่เป็นโรคโดยเฉพาะบริเวณใต้ใบและต้นอื่นๆทั้งหมดในบริเวณใกล้เคียงกัน ร่วมกับการราดส่วนผสมจอยท์ที่บริเวณโคนต้นด้วย อย่างน้อย 2 ครั้ง ห่างกัน 7 วัน.

อ้างอิง: กลุ่มวิจัยพืชโรค สำนักวิจัยพัฒนาการอารักขาพืช กรมวิชาการเกษตร