ต้นลดาวัลย์ (ลัดดาวัลย์) ไม้เลื้อยดอกหอม...

ชื่อไทยของพรรณไม้ชนิดนี้ มีชื่อทางการ ว่า "ลดาวัลย์" ซึ่งอ้างอิงตามข้อมูลชื่อพรรณไม้แห่งประเทศไทย โดย เต็ม สมิตินันทน์ (ฉบับแก้ไขปรับปรุง พ.ศ. 2557) และยังมีชื่ออื่น ๆ ที่เป็นชื่อพื้นเมือง หรือ ชื่อท้องถิ่น อีกหลายชื่อ เช่น ลัดดาวัลย์, ลดา, นดา, กะลาเผือก, มอกหันเซะ เป็นต้น

ต้นลดาวัลย์ (Snow creeper) ไม้ดอกหอม Porana volubilis
ภาพ : กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้

ถิ่นกำเนิด การกระจายพันธุ์ และถิ่นที่อยู่อาศัย

ต้นลดาวัลย์ (ลัดดาวัลย์) มีถิ่นกำเนิดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ชื่อวิทยาศาสตร์, ชื่อสามัญ ภาษาอังกฤษ

  • ลดาวัลย์ (ลัดดาวัลย์) ชื่อวิทยาศาสตร์ ว่า Porana volubilis Burm.f.
  • อยู่ในวงศ์ Convolvulaceae
  • มีชื่อสามัญ ภาษาอังกฤษ ว่า Snow creeper, Bridal Creeper, Snow Vine

สกุล Porana Burm.f. มีหลายชนิดถูกแยกเป็นสกุลอื่น ๆ เช่น Dinetus, Poranopsis, และ Tridynamia ปัจจุบันมี 2 ชนิด พบในเอเชียและเม็กซิโกอย่างละ 1 ชนิด ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “poreno” ท่องเที่ยว หมายถึงเป็นไม้เถาที่เลื้อยไปตามที่ต่าง ๆ

ข้อมูล ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ ลดาวัลย์ (ลัดดาวัลย์)

ต้นลดาวัลย์ มีลักษณะเป็นไม้เถา หมายถึงเป็นพืชที่ต้องอาศัยสิ่งอื่นเป็นหลักในการเลื้อยพันเสมอ เพราะไม่สามารถทรงตัวอยู่ได้โดยลำพัง กิ่งมีช่องอากาศ

ใบลดาวัลย์ ใบเรียงเวียน รูปไข่หรือเกือบกลม ยาว 5–10.5 ซม. ปลายแหลมยาวหรือยาวคล้ายหาง ปลายมีติ่งแหลม โคนกลม ตัด หรือเว้าตื้น มักมีขนประปรายตามเส้นแขนงใบด้านล่าง ก้านใบยาว 1–3 ซม.

ดอกลดาวัลย์ (ดอกลัดดาวัลย์) ออกดอกเป็นช่อดอกแบบช่อกระจุกแยกแขนง ออกตามซอกใบ ยาว 10–25 ซม. ออกเป็นช่อที่ปลายกิ่งสั้น ตามซอกใบและปลายยอด แต่ละช่อประกอบด้วยดอกย่อยไม่น้อยกว่า 10-30 ดอก

ใบประดับคล้ายใบ ยาว 2–4.5 ซม. ติดทน ก้านดอกยาว 3–5 มม. ใบประดับย่อย 2 ใบ คล้ายเกล็ด กลีบเลี้ยงกลีบนอก 2 กลีบ กลีบใน 3 กลีบ รูปขอบขนานแกมรูปไข่ ยาว 4–5 มม.

ดอกลดาวัลย์
ภาพ : กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้

ดอกรูประฆัง สีขาวนวล ยาว 7–8 มม. มี 5 กลีบ รูปรีหรือรูปขอบขนาน เมื่อบานเต็มที่เส้นผ่าศูนย์ กลางประมาณ 0.5-0.8 ซม. ด้านนอกมีขนประปราย

เกสรเพศผู้ 5 อัน ยาว 5–6 มม. อับเรณูไม่เป็นหนาม รังไข่ส่วนมากมีช่องเดียว ออวุล 4 เม็ด ก้านเกสรเพศเมีย 2 แฉกไม่เท่ากัน เหนือจุดกึ่งกลาง ยอดเกสรจัก 2 พู

ดอกมีกลิ่นหอมเย็นเฉพาะตัว เวลามีดอกจะดกเต็มต้นส่งกลิ่นหอมฟุ้งกระจายทั่วบริเวณใกล้เคียงเป็นที่ชื่นใจมาก

ผลลดาวัลย์ ผลเป็นกระเปาะ รูปไข่หรือจัก 2–3 พู เส้นผ่านศูนย์กลาง 2–4 มม. กลีบเลี้ยงเป็นแผ่นบาง พับงอ ยาวประมาณ 1 ซม. เมล็ดลดาวัลย์ส่วนมากมีเมล็ดเดียว เส้นผ่านศูนย์กลาง 1.5–3 มม.

ประโยชน์ ลดาวัลย์ (ลัดดาวัลย์)

ลดาวัลย์พันธุ์นี้เป็นพันธุ์ไม้เลื้อยที่ให้ดอกในฤดูหนาว ดอกออกเป็นพวงเป็นช่อพรู ดอกเล็กสีขาว มีเขียวอมเหลืองอ่อนๆ แซมบ้างเล็กน้อย ดูงามมาก

ดอกมักจะเริ่มดอกบานในเวลาเช้าและส่งกลิ่นหอมเย็นๆ ไปชั่วขณะประมาณครึ่งวันเห็นจะได้ เวลามีดอกจะดกเต็มต้นและดอกมีกลิ่นหอมฟุ้งกระจาย ทำให้รู้สึกสดชื่นเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะ ในช่วงเช้าตรู่และช่วงพลบค่ำกลิ่นจะหอมแรงสร้างบรรยากาศให้เป็นธรรมชาติดียิ่งนัก

ต้นลดาวัลย์ (ลัดดาวัลย์) นิยมปลูกประดับตามบ้านมาแต่โบราณแล้ว โดยเฉพาะบ้านในชนบท ซึ่งส่วนใหญ่จะนิยมปลูกให้ต้นหรือเถาไต่เลื้อยซุ้มประตูหน้าบ้าน ซุ้มดอกเห็ดทำม้านั่งรอบโคนซุ้ม และปลูกให้ต้นหรือเถาเลื้อยพันรั้วหน้าบ้าน

การขยายพันธุ์ ลดาวัลย์ (ลัดดาวัลย์)

การขยายพันธุ์ลดาวัลย์ (ลัดดาวัลย์) สามารถทำได้ด้วยวิธีการเพาะเมล็ด ตัดกิ่งชำ ทับกิ่ง หรือตัดรากชำเอาก็ได้เป็นง่ายทั้งนั้น

วิธีปลูก และการดูแล ต้นลดาวัลย์ (ลัดดาวัลย์)

วิธีปลูกต้นลดาวัลย์ ปลูกได้ในดินทั่วไป เป็นไม้ชอบแดดไม่ชอบน้ำท่วมขัง เจริญเติบโตเร็ว เหมาะจะปลูกขึ้นทำซุ้ม โดยการขึ้นซุ้ม ควรปลูกบริเวณโคนเสาทุกต้นแล้วประคองกิ่งก้านให้คอยเลื้อยขึ้นซุ้มก่อน โดยทำหลักปักไว้ใกล้ๆ ซุ้มที่จะเลื้อย แล้วผูกยอดพยุงกับหลักให้ตั้งขึ้นเพื่อให้ยอดเลื้อยขึ้นซุ้มต่อไป

การปลูกต้นลดาวัลย์ (ลัดดาวัลย์) ไม้เลื้อยดอกหอมชนิดนี้เพื่อขึ้นซุ้ม ควรทำหลักปักและนำต้นมาผูกกับหลักนำต้นขึ้นซุ้ม เพราะโดยธรรมชาติของพันธุ์ไม้หอมชนิดนี้ไม่ค่อยเลื้อยขึ้นซุ้มเอง ในการปลูกขึ้นซุ้มควรปลูกทุกเสาของซุ้ม จะทำให้ได้ซุ้มที่สวยงามเร็วขึ้น

ข้อดีของต้นลดาวัลย์ คือเป็นพันธุ์ไม้เลื้อยดอกหอม ที่มีการเจริญเติบโตไม่รวดเร็ว น้ำหนักต้นไม่มาก เหมาะที่จะทำเป็นไม้ขึ้นซุ้มที่นั่งพักผ่อน ออกดอกพร้อมๆ กันเกือบทั้งต้น เวลาออกดอกจะสวยงามมาก ต้องการน้ำไม่มากในการเจริญเติบโต ราคาต้นพันธุ์ไม่แพง เนื่องจากมีมานานแล้ว

อ้างอิง

หาซื้อต้นลดาวัลย์และพันธุ์ไม้อื่นๆ ซื้อที่ไหนได้บ้าง ..?

ปัจจุบันการซื้อต้นลดาวัลย์และพันธุ์ไม้อื่นๆ สามารถหาซื้อได้สะดวกสบายมากขึ้น หาซื้อง่าย ราคาไม่แพง คุณไม่ต้องเสียเวลาออกไปเดินตามหาเองให้วุ่นวาย โดยสามารถดูราคา หรือสั่งซื้อได้ที่ร้านค้าออนไลน์ได้แล้ว สั่งซื้อง่าย จัดส่งสินค้ารวดเร็วและจ่ายเงินปลายทางได้

คลิก! ➨ ไปที่ร้านค้า