ต้นพุดผา (ปัดหิน, ข่อยหิน) ไม้ดอกพุดไทย.

"พุดผา" หรือมีชื่ออื่นว่า ปัดหิน ข่อยหิน ข่อยโคก ข่อยดาน เป็นพรรณไม้พื้นเมืองของไทย ดอกสีขาวบานสะพรั่งสวยงามและส่งกลิ่นหอมแรง นิเวศวิทยาในประเทศไทย ขึ้นอาศัยบนลานหินทราย ในป่าเต็งรัง

พบทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออก และภาคกลาง ที่ระดับความสูง 50–590 ม. การกระจายพันธุ์ที่ ลาว กัมพูชา เวียดนาม

พุดผา (ปัดหิน) ดอกพุดพื้นเมืองของไทย บอนไซ ไม้แคระ ดอกสีขาว มีกลิ่นหอม
ภาพ* : [1]

ดอกพุดที่เรียกกันว่า"พุดผา"ในไทยจะมีอยู่ 2 ชนิด ซึ่งทั้งสองชนิดนี้มีลักษณะดอกคล้ายกันมาก คือ 

  1. พุดผา (พุดสีดาดง) Gardenia collinsiae Craib 
  2. พุดผา (ปัดหิน) Gardenia saxatilis Geddes   

ความแตกต่างอยู่ที่ ต้นพุดผา (พุดสีดาดง) G. collinsiae เป็นไม้ยืนต้น มีความสูงได้ถึง 3-5 เมตร ใบรูปรีแกมสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน แต่ต้นพุดผา (ปัดหิน) G. saxatilis เป็นไม้พุ่มโปร่ง มีความสูงเพียง 1-3 เมตร และ ใบรูปไข่กลับ ปลายใบโค้งมนกลม

พุดผา (ปัดหิน) มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Gardenia saxatilis Geddes (อ่านว่า กา-ดิ-เนีย แซก-ซา-ติ-ลิส) จัดอยู่ในวงศ์พุด Rubiaceae สำรวจพบครั้งแรกโดย หมอคาร์ ชาวไอริช เมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2467 ที่จังหวัดมุกดาหาร ในระดับความสูง 100 เมตร มีรายงานการตั้งชื่อในปี พ.ศ.2471

ลักษณะเด่นเฉพาะตัวของพุดผา(ปัดหิน)

ลักษณะเด่นเฉพาะตัวของพุดผา(ปัดหิน) คือ เป็นพรรณไม้ที่ขึ้นอยู่ตามซอกบนลานหินทราย หรือตามพื้นทรายบนลานหินทรายที่แห้งแล้ง กลางแจ้งแดดจัด จึงสามารถทนแล้งได้ดี เติบโตช้า ทรงพุ่มโปร่ง ออกดอกดก 

ดอกพุดผา ดอกมีกลิ่นหอมแรง จึงนิยมปลูกเป็นไม้แคระหรือบอนไซ รูปทรงค่อนข้างคงที่ จึงสามารถปลูกในกระถางได้โดยไม่ต้องเปลี่ยนกระถางบ่อย

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของพุดผา (ปัดหิน)

ต้นพุดผา (ปัดหิน) มีลักษณะเป็นไม้พุ่ม ผลัดใบ เจริญเติบโตช้ามาก มีความสูง 1-3 เมตร แตกกิ่งก้านไม่เป็นระเบียบ ใบเดี่ยวเรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก ใบรูปไข่กลับ กว้าง 1.8–2 ซม. ยาว 1.5–3 ซม. ปลายใบโค้งมนกลม โคนใบรูปลิ่ม ขอบใบเรียบ ผิวใบมีขน คายสากมือ

ดอกพุดผา (ปัดหิน) มักออกเดี่ยว ๆ ดอกสีขาวนวล ดอกมีกลิ่นหอมแรง ก้านดอกสั้น กลีบเลี้ยงโคนเชื่อมติดกันเล็กน้อย ปลายแยกเป็น 6 แฉก สีเขียว มีขนปกคลุม 

 กลีบดอกโคนเชื่อมติดกันเป็นหลอด รูปทรงกระบอกแคบ ปลายแยกเป็น 6 แฉก กลีบดอกรูปไข่กลับหรือรูปคล้ายสามเหลี่ยมกลับหัว ปลายมนหรือตัด กลีบดอกสีขาว มีขนขนาดเล็กปกคลุม

เกสรเพศผู้ มี 6 อัน ลักษณะเป็นแผ่นเรียว ส่วนโคนติดอยู่ด้านในของหลอดกลีบดอก รังไข่อยู่ใต้วงกลีบ รูปเกือบกลม มี 2 ห้อง 

ผลแบบคล้ายผลมีเนื้อหนึ่งถึงหลายเมล็ด ทรงกลม มักมีเมล็ดเดียว ผลกลมสีเขียวสดเมื่อผลสุกสีส้ม ออกดอกและเป็นผลเดือนมกราคม–พฤษภาคม

หาซื้อต้นไม้ออนไลน์ ซื้อที่ไหนได้บ้าง ..?

ปัจจุบันการหาซื้อต้นไม้ ได้สะดวกสบายมากยิ่งขึ้น หาซื้อง่าย ราคาไม่แพง โดยสามารถดูราคา หรือสั่งซื้อได้ที่ร้านขายต้นไม้ออนไลน์ได้แล้ว โดยสามารถเก็บเงินปลายทางได้ สั่งซื้อง่าย จัดส่งรวดเร็ว จัดส่งต้นไม้ถึงบ้านเลยจ้า

อ้างอิง

  1. หนังสือเผยแพร่; พืชที่ถูกคุกคามในป่าภูวัว-ภูลังกา สำนักงานหอพรรณไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช, 2558
  2. พรรณไม้ถิ่นเดียว: การอนุรักษ์และพัฒนาการใช้ประโยชน์ โดย ดร. ปิยะ เฉลิมกลิ่น, จิรพันธ์ ศรีทองกุล, อนันต์ พิริยะภัทรกิจ สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย, 2551.