ต้นเข็มทอง เข็มพื้นเมืองของไทย สรรพคุณ..

ชื่อไทยของพรรณไม้ชนิดนี้ มีชื่อทางการ ว่า "เข็มทอง" ซึ่งอ้างอิงตามข้อมูลชื่อพรรณไม้แห่งประเทศไทย โดย เต็ม สมิตินันทน์ (ฉบับแก้ไขปรับปรุง พ.ศ. 2557)

และยังมีชื่ออื่นที่เป็นชื่อพื้นเมือง หรือ ชื่อท้องถิ่น อีกหลายชื่อ เช่น เช่น เข็มป่า, เข็มส้ม, เข็มแดง, เข็มแสด, บือเจาะปูโยะ, ยาราง, อ้อ เป็นต้น

เข็มทอง ดอกเข็มป่า ดอกสีเหลืองส้มอมแดง ดอกไม้ป่า พันธุ์พื้นเมืองของไทย ธรรมดาแต่หายาก

ถิ่นกำเนิด การกระจายพันธุ์ และถิ่นที่อยู่อาศัย

การกระจายพันธุ์ของเข็มทอง พบได้ตั้งแต่เทือกเขาหิมาลัยตะวันออก, บังกลาเทศ, เมียนมาร์, ไทย, กัมพูชา, เวียดนาม, คาบสมุทรมาลายู, ชวา, สุมาตรา, บอร์เนียว

ในไทยพบได้เกือบทั่วประเทศ ส่วนมากพบทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงใต้ และภาคใต้ ในภาคเหนือตอนบนพบที่จังหวัดลำปาง และพบประปรายทางภาคเหนือ

ถิ่นที่อยู่อาศัย พบขึ้นตามป่าดงดิบชื้น ป่าดงดิบแล้ง ป่าชายหาด หรือตามป่าที่กำลังฟื้นตัว ขึ้นใต้ร่มเงา ในที่มีแสงรำไร-ที่โล่ง ที่ระดับความสูงไม่เกิน 1,200 ม.

ชื่อวิทยาศาสตร์, ชื่อสามัญ ภาษาอังกฤษ, ชื่อพ้อง

  • เข็มทอง ชื่อวิทยาศาสตร์ ว่า Ixora javanica (Blume) DC.
  • อยู่ในวงศ์ Rubiaceae
  • มีชื่อสามัญ ภาษาอังกฤษ ว่า Glossy Ixora

ต้นเข็มทอง (เข็มแสด) เข็มป่าไทย

ชื่อพ้อง (Synonyms) : 

  • Ixora amara Steud.
  • Ixora amoena Wall. ex G.Don
  • Ixora cyathosperma Wall.
  • Ixora mutabilis Reinw. ex Miq.
  • Pavetta javanica Blume

ข้อมูล ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ เข็มทอง

ต้นเข็มทอง มีลักษณะเป็น ไม้พุ่ม หรือไม้ต้นขนาดเล็ก สูง 1–3 ม. ตามกิ่ง ใบ และช่อดอกเกลี้ยง หูใบร่วม หูใบยาว 4–6 มม. ปลายเป็นติ่งแหลมยาว 2–3 มม.

ใบเข็มทอง ใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก ใบรูปรีถึงรูปขอบขนาน หรือแกมรูปไข่กลับ ยาว 7–18 ซม. ปลายแหลมหรือแหลมยาว โคนแหลมหรือมน แผ่นใบค่อนข้างหนา เส้นแขนงใบข้างละ 7–10 เส้น ก้านใบยาว 5–10 มม. ก้านช่อดอกสีแดง และบวมพองเมื่อติดผล

ต้นเข็มทอง (เข็มแสด) เข็มป่าไทย สรรพคุณ

ดอกเข็มทอง ดอกออกเป็นช่อดอกแบบช่อกระจุกคล้ายช่อเชิงหลั่น ออกสั้น ๆ ที่ปลายกิ่ง รูปดอกเข็ม ก้านช่อยาว 1–4.5 ซม. ก้านดอกสั้น กลีบเลี้ยงรูปถ้วย ยาว 0.7–1 มม. หลอดกลีบเลี้ยงยาวประมาณ 1 มม. 

กลีบรูปสามเหลี่ยมตื้น ๆ ดอกสีส้มอมแดง (สีแสด) หรือ สีส้มอมเหลือง หลอดกลีบดอกยาว 2–3.5 ซม. ลีบรูปไข่ ยาว 6–9 มม. ปลายกลีบแยก 4 กลีบรูปสามเหลี่ยมตื้น ๆ ติดทน อับเรณูยาว 2–2.5 มม.

เกสรเพศผู้ 4 อัน ติดที่ปากหลอดกลีบดอก อับเรณูยาวเท่า ๆ ก้านชูอับเรณู ยาว 2–2.5 มม. ยื่นพ้นปากหลอดกลีบดอก บานออก รังไข่ใต้วงกลีบ มี 2 ช่อง แต่ละช่องมีออวุล 1 เม็ดก้านเกสรเพศเมียยื่นพ้นปากหลอดกลีบดอก 3–4 มม. ยอดเกสรเพศเมียแยก 2 แฉก บานออก ยาว 1–1.5 มม.

ผลเข็มทอง ผลสด รูปรีเกือบกลม หรือ ผลกลม กว้าง 8 มม. ผลอ่อนสีเขียวไม่มีลาย สุกสีดำ ผลสด รูปรีเกือบกลม ยาว 5–8 มม. หยัก 2 พู มี 1–2 ไพรีน

ผลเข็มทอง

ประโยชน์ เข็มทอง สรรพคุณ ทางสมุนไพร

เป็นไม้ประดับ ใบอ่อนและดอกกินได้

สรรพคุณ เข็มทอง

  • ทั้ง 5 : ขับเสมหะ แก้ไอ
  • ราก : แก้ไข้ตัวร้อน รักษาไข้ป่า ไข้มาลาเรีย
  • ตำรับ ยาแก้หวัด/ไอ/เจ็บคอ/โรคหอบหืด แก้หวัด แก้ไอ-เจ็บคอ แก้หอบหืด
  • ตำรับ ยาขับเสมหะ ช่วยขับเสมหะในอกและลำคอ

คำเตือน : การใช้ยาสมุนไพรเป็นทางเลือกหนึ่งในการรักษาโรค ผู้ที่ยอมรับแนวทางการรักษานี้จะต้องได้รับการวินิจฉัยโรคจากแพทย์แผนปัจจุบัน แพทย์แผนไทย หรือหมอสมุนไพรผู้มีความเชี่ยวชาญ การนำยาสมุนไพรมาใช้จะต้องได้รับคำปรึกษา การจัดยา วิธีการปรุง และวิธีการใช้ โดยแพทย์แผนไทยหรือหมอสมุนไพรผู้มีความเชี่ยวชาญ เนื่องจากสมุนไพรบางชนิดมีพิษ มีวิธีการกำจัดพิษหรือปริมาณการใช้ที่แตกต่างกันไป

ต้นเข็มทอง เข็มพื้นเมืองของไทย สรรพคุณ

วิธีปลูก เข็มทอง และการขยายพันธุ์

เนื่องจากต้นเข็มทอง เป็นเข็มพื้นเมืองของไทยที่เติบโตได้เองในธรรมชาติ ดังนั้นจึงปลูกเลี้ยงดูแลง่าย ทนทาน ปรับตัวเก่ง ทดลองเก็บผลสุก มาเพาะเมล็ด ก็งอกได้ดีและสามารถเจริญเติบโตจนออกดอกในกระถางได้ครับ

อ้างอิง

รู้ยัง? หาซื้อต้นไม้ และพันธุ์ไม้ต่าง ๆ ซื้อที่ไหนได้บ้าง ..?

ปัจจุบันการซื้อต้นไม้ และพันธุ์ไม้ต่าง ๆ สามารถหาซื้อได้สะดวกสบายมากขึ้น หาซื้อง่าย ราคาไม่แพง คุณไม่ต้องเสียเวลาออกไปเดินตามหาเองให้วุ่นวาย โดยสามารถดูราคา หรือสั่งซื้อได้ที่ร้านค้าออนไลน์ได้แล้ว สั่งซื้อง่าย จัดส่งสินค้ารวดเร็วและจ่ายเงินปลายทางได้

คลิก! ➨ ไปที่ร้านค้า