ต้นโมกนเรศวร (ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร) จ.ตาก.

"โมกนเรศวร" ตั้งชื่อไทยตามแหล่งที่พบในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร ส่วนชื่อคำระบุชนิด "poomae" ตั้งเป็นเกียรติแก่ ดร.ราชันย์ ภู่มา หนึ่งในคณะสำรวจพรรณไม้และเก็บตัวอย่างพรรณไม้ต้นแบบ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช ที่ค้นพบพรรณไม้ชนิดนี้

โมกนเรศวร โมกถิ่นเดียวของไทย ทุ่งใหญ่นเรศวร ดอกสีเหลืองอมส้มง ดอกหอม

โมกนเรศวร มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Wrightia poomae D. J. Middleton วงศ์ Apocynaceae ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Gardens' Bulletin Singapore เล่มที่ 61 ฉบับที่ 2 หน้า 376 ปีค.ศ. 2010 ตัวอย่างพรรณไม้อ้างอิงต้นแบบ Pooma, Karaket, Pattharahirantricin & Saengrit 6973 (holotype: BKF; isotypes: A, AAU, BKF, E, K, L, SING)

โมกนเรศวร เป็นพรรณไม้ถิ่นเดียวของไทย ในสกุลโมก Wrightia จัดอยู่ในวงศ์โมก Apocynaceae มีเขตการกระจายพันธุ์ พบเฉพาะทางภาคเหนือของไทย ที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก นิเวศวิทยา พบขึ้นตามสันเขาในป่าเบญจพรรณ ที่สูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 700 เมตร ดอกออกเดือนพฤษภาคม

โมกนเรศวร โมกถิ่นเดียวของไทย ทุ่งใหญ่นเรศวร ดอกสีเหลืองอมส้ม ดอกหอม

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของโมกนเรศวร

ต้นโมกนเรศวร มีลักษณะเป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก มีความสูงประมาณ 4 เมตร เปลือกสีเขียวปนเทา กิ่งอ่อนมีขนละเอียด ใบ รูปไข่หรือรูปรี ยาว 2.3-12 ซม. ปลายใบแหลมยาวหรือยาวคล้ายหาง โคนใบมนหรือแหลม แผ่นใบมีขนละเอียดกระจายตามเส้นแขนงใบ เส้นแขนงใบข้างละ 8-12 เส้น ก้านใบยาว 2-5 มม.

ดอกโมกนเรศวร ออกดอกเป็นช่อดอกออกที่ปลายกิ่ง ก้านช่อยาวได้ประมาณ 1 ซม. ก้านดอกย่อยยาว 2.5-7 มม. กลีบเลี้ยง รูปไข่กว้าง ยาวประมาณ 4.5 มม. ปลายมน มีขนละเอียดปกคลุม สีเขียวเข้ม ไม่มีต่อมที่โคนกลีบ

กลีบดอกบานรูปกงล้อ มี 5 กลีบ หลอดกลีบดอกยาวประมาณ 2.7 มม. มีปุ่มเล็กๆ ด้านใน กลีบดอกรูปรี ยาวประมาณ 2 ซม. ปลายตัด มีปุ่มเล็กๆ ด้านในและด้านนอก ดอกมีกลิ่นหอม

โมกนเรศวร โมกถิ่นเดียวของไทย ทุ่งใหญ่นเรศวร ดอกสีเหลืองอมส้ม ดอกหอม

เมื่อดอกบานใหม่ ๆ ดอกสีเหลือง เมื่อดอกบานเต็มที่จะค่อยๆ เปลี่ยนเป็นดอกสีส้มอมเหลือง แล้วจะค่อยๆ เปลี่ยนเป็นดอกสีแดงซีดๆ ก่อนจะร่วงโรย

ลักษณะเด่นของดอกโมกนเรศวร คือ เกสรตัวผู้โผล่พ้นปากหลอดกลีบดอกอย่างชัดเจน เกสรเพศผู้ 5 อัน อับเรณูสีเหลือง โคนเป็นเงี่ยงลูกศร รังไข่เกลี้ยง มีกระบังสีส้มเข้มกว่ากลีบดอกเล็กน้อย มีกระบัง 3 ชั้น คือ

  • กระบังหน้ากลีบดอก ยาวประมาณ 6.5 มม. โคนเชื่อมติดกลีบดอกประมาณ 1 ใน 3 ปลายเป็นชายครุย
  • กระบังระหว่างกลีบดอก ยาวประมาณ 5 มม. ปลายแยกเป็น 2 แฉก
  • กระบังย่อย ที่อยู่ระหว่างกระบังทั้งสอง ขนาดเล็กติดอยู่ที่โคนกลีบดอก

ดอกโมกนเรศวร มีลักษณะคล้ายกับ "ดอกโมกมัน" Wrightia pubescens R.Br. (ซึ่งมีกระบัง 2 ชั้น และผลเชื่อมติดกัน) และดอกยังคล้ายกับ "ดอกโมกกวางตุ้ง" Wrightia kwangtungensis Tsiang (ซึ่งพบในจีนและเวียดนาม มีกระบัง 3 ชั้น แต่กลีบเลี้ยงขนาดเล็กกว่า มีต่อมที่โคน กลีบดอกยาวกว่า)

ผล(ฝัก)โมกนเรศวร ยังไม่เคยพบ

อ้างอิง

  1. กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
  2. Middleton, D.J. (2010). Three new species of Wrightia (Apocynaceae: Apocynoideae) from Thailand. Gardens’ Bulletin Singapore 61 (2): 369-378.
  3. ที่มาภาพ : ปรีชา การะเกตุ

รู้ยัง? หาซื้อต้นไม้ออนไลน์ ซื้อที่ไหนได้บ้าง ..?

ปัจจุบันการหาซื้อต้นไม้ ได้สะดวกสบายมากยิ่งขึ้น หาซื้อง่าย ราคาไม่แพง โดยสามารถดูราคา หรือสั่งซื้อได้ที่ร้านขายต้นไม้ออนไลน์ได้แล้ว โดยสามารถเก็บเงินปลายทางได้ สั่งซื้อง่าย จัดส่งรวดเร็ว จัดส่งต้นไม้ถึงบ้านเลยจ้า