รายชื่อพรรณไม้ "สกุลจำปูน" Anaxagorea

พรรณไม้ในสกุลจำปูน Anaxagorea อยู่ในวงศ์กระดังงา ANNONACEAE ทั่วโลกมีประมาณ 27 ชนิด ส่วนใหญ่พบในอเมริกากลางและอเมริกาใต้ แต่สำหรับพรรณไม้ในสกุลจำปูนที่พบในประเทศไทย มี 3 ชนิด คือ กำลังวัวเถลิง Anaxagorea luzonensis A.Gray, จำปูน Anaxagorea javanica Blume และ จำปูนเบตง Anaxagorea javanica var. tripetala Corner

พรรณไม้ สกุลจำปูน ที่พบในประเทศไทย

ลักษณะพรรณไม้ สกุลจำปูน Anaxagorea A.St.-Hil. วงศ์กระดังงา ANNONACEAE

พรรณไม้สกุลจำปูน Anaxagorea เป็นไม้พุ่มหรือไม้ยืนต้น ดอกออกเดี่ยว ๆ หรือเป็นช่อสั้น ๆ ตามซอกใบหรือตามลำต้น กลีบเลี้ยง 2–3 กลีบ กลีบดอก 6 กลีบ เรียง 2 วง หรือลดรูปเหลือ 2–3 กลีบ กลีบหนา เกสรเพศผู้จำนวนมาก อับเรณูติดหันออก แกนอับเรณูมีรยางค์ คาร์เพลแยกกัน แต่ละคาร์เพลมีออวุล 2 เม็ด ยอดเกสรรูปตัวยู ผลย่อยรูปกระบอง แยกกัน มีก้าน แห้งแล้วแตก มี 1–2 เมล็ด

ความแตกต่าง จำปูน กับ กำลังวัวเถลิง

กำลังวัวเถลิง Anaxagorea luzonensis A.Gray

ต้นกำลังวัวเถลิงพบที่ศรีลังกา อินเดีย ไห่หนาน พม่า ลาว เวียดนาม คาบสมุทรมลายู บอร์เนียว ชวา สุมาตรา และฟิลิปปินส์ ในไทยพบทางภาคเหนือตอนล่างจนถึงภาคใต้ ขึ้นตามป่าดิบแล้ง และป่าดิบชื้น ความสูง 100–700 เมตร เป็นไม้ประดับในร่ม

ต้นกำลังวัวเถลิง มีลักษณะเป็นไม้พุ่ม สูง 0.5–2 ม. เกลี้ยง ใบรูปรีหรือรูปขอบขนาน ยาว 10–16 ซม. โคนกลม เส้นแขนงใบข้างละ 6–9 เส้น ก้านใบยาว 0.6–2 ซม.

กำลังวัวเถลิง Anaxagorea luzonensis
ภาพ: Anaxagorea luzonensis A.Gray – ราชันย์ ภู่มา

ดอกกำลังวัวเถลิง ออกเดี่ยวหรือเป็นกระจุก 2–3 ดอก ตามซอกใบ ตรงข้ามใบ หรือตามลำต้น ก้านดอกยาว 0.6–1 ซม. ใบประดับ 1 คู่ กลีบเลี้ยง 3 กลีบ รูปไข่กว้าง ยาวประมาณ 5 มม.

ดอกกำลังวัวเถลิง ดอกสีเขียวอมขาว กลีบวงนอก 3 กลีบ รูปขอบขนาน ยาวประมาณ 1.5 ซม. กลีบวงใน 3 กลีบ รูปใบหอก ยาว 0.6–1 ซม. มีก้านกลีบสั้น ๆ เกสรเพศผู้ยาวประมาณ 3 มม. มี 5–7 คาร์เพล

ผลมี 3–6 ผลย่อยแห้งแล้วแตก รูปกระบอง ยาว 1.5–3 ซม. ก้านผลยาว 1.5–2 ซม. มี 2 เมล็ด รูปไข่กลับ ยาวประมาณ 1 ซม. สีน้ำตาลดำเป็นมันวาว

จำปูน Anaxagorea javanica Blume

ต้นจำปูน มีแหล่งกระจายพันธุ์ พบได้ที่คาบสมุทรมลายู บอร์เนียว และชวา สำหรับในประเทศไทย พบต้นจำปูนในธรรมชาติได้ทางภาคตะวันออกเฉียงใต้ที่จังหวัดจันทบุรี และภาคใต้ตั้งแต่จังหวัดสุราษฎร์ธานีลงไป

จำปูน Anaxagorea javanica
ภาพ: Anaxagorea javanica Blume – สุคนธ์ทิพย์ ศิริมงคล

ต้นจำปูนมีลักษณะเป็นไม้พุ่ม สูงได้ถึง 5 ม. ใบรูปรีหรือรูปขอบขนาน ยาว 10–20 ซม. ก้านใบยาว 0.5–1 ซม. แต่ละช่อมีได้ถึง 4 ดอก ก้านดอกยาวประมาณ 1 ซม. ใบประดับ 1 คู่ กลีบเลี้ยงรูปรี ยาวประมาณ 7 มม. ขอบบาง

ดอกจำปูน ดอกสีขาวอมเขียว หนา กลีบวงนอกรูปไข่ ยาว 1.8–2 ซม. มีก้านกลีบสั้น ๆ กลีบวงในรูปสี่เหลี่ยมข้าวหลามตัด ยาวประมาณ 1.5 ซม.

เกสรเพศผู้ยาวประมาณ 4 มม. อันที่เป็นหมันอยู่ด้านใน ยาวประมาณ 6 มม. ก้านชูอับเรณูสั้น มี 8–9 คาร์เพล เป็นเหลี่ยม ยาวประมาณ 3 มม.

ผลมีผลย่อย 4–8 ผล รูปกระบอง ยาว 2.5–3 ซม. มีก้านสั้น ๆ เมล็ดแบน เว้า ยาวประมาณ 2 ซม.

พบขึ้นตามป่าดิบชื้น ความสูงระดับต่ำ ๆ เป็นไม้ประดับ ดอกมีกลิ่นหอมแรง บำรุงหัวใจ

จำปูนเบตง Anaxagorea javanica var. tripetala Corne


Image by Shiella Olimpos

ดอกจำปูนเบตง กลีบดอกมี 3 กลีบ

หาซื้อต้นไม้ออนไลน์ ซื้อที่ไหนได้บ้าง ..?

ปัจจุบันการหาซื้อต้นไม้ ได้สะดวกสบายมากยิ่งขึ้น หาซื้อง่าย ราคาไม่แพง โดยสามารถดูราคา หรือสั่งซื้อได้ที่ร้านขายต้นไม้ออนไลน์ได้แล้ว โดยสามารถเก็บเงินปลายทางได้ สั่งซื้อง่าย จัดส่งรวดเร็ว จัดส่งต้นไม้ถึงบ้านเลยจ้า

อ้างอิง