พันธุ์พืชมีอะไรบ้าง รู้จักพันธุ์พืชประเภทต่างๆ..

พันธุ์ป่า (wild species / varieties / germplasm) 

พันธุ์ป่า เป็นพันธุ์ที่เกิดขึ้นในธรรมชาติทั่วไป ไม่ได้นำมาใช้ในการเพาะปลูก แต่มีการเก็บรักษาไว้เพื่อนำมาใช้ประโยชน์ในการถ่ายทอดลักษณะบางอย่างมาสู่พันธุ์ปลูก

พันธุ์พื้นเมือง (Indigenous / native / local / landrace)

พันธุ์พื้นเมืองเป็นพันธุ์ที่ได้มาจากพันธุ์ป่าและเกษตรกร ในแต่ละท้องถิ่นได้ทำการคัดเลือกและนำมาปลูกเป็นเวลาช้านาน ให้ผลผลิตสูงพอสมควร ปรับตัวเข้ากับสภาพดินฟ้าอากาศได้ดี (ส่วนใหญ่มักจะไม่ตอบสนองต่อปัจจัยการผลิต)

พันธุ์พืชมีอะไรบ้าง รู้จักพันธุ์พืชประเภทต่าง ๆ

ท่อนพันธุ์ (clone / vegetative propagation)

ท่อนพันธุ์ หมายถึงการใช้ส่วนอื่นๆ ของพืชที่ไม่ใช่เมล็ดมาขยายพันธุ์ เนื่องจากไม่สามารถผลิตเมล็ตหรือผลิตได้ยาก พืชเหล่านี้ถือว่ามีพันธุกรรมเป็นพันธุ์ทาง (heterozygous) ลักษณะของลูกจะคล้ายกันและคล้ายกับแม่พันธุ์

สายพันธุ์ (lines / strains)

สายพันธุ์ เป็นรหัสเรียกกลุ่มพืชที่อยู่ในระหว่างการปรับปรุงพันธุ์ก่อนตั้งชื่อ มีองค์ประกอบของพันธุกรรมเป็นพันธุ์แท้ (homozygous) และลักษณะของลูกคล้ายกัน (homogeneous) ส่วนใหญ่ใช้เรียกพืชผสมตัวเอง (Self  Pollinated) แต่ก็ใช้กับพืชผสมข้าม (Cross Polinated) ด้วยเมื่อต้องการสร้างสายพันธุ์บริสุทธิ์ (inbred)

พันธุ์บริสุทธิ์ (pure lines)

พันธุ์บริสุทธิ์ มีความหมายเช่นเดียวกับสายพันธุ์ แต่ต้องการเน้นให้ชัตขึ้นว่ามีความเป็นพันธุ์แท้

พันธุ์ปลูก (cultivar)

ชื่อนี้จะใช้เรียกพันธุ์ที่ได้จากการปรับปรุงพันธุ์ในปัจจุบัน โดยมีการนำลักษณะที่เป็นองค์ประกอบของผลผลิต (yield Imponent) รวมไว้ด้วยกัน พันธุ์พืชเหล่านี้มีการตอบสนองสูงต่อปัจจัยการผลิตและการปฏิบัติรักษาที่ดี (แต่จะได้ผลผลิตไม่สูงนัก เมื่อนำไปปลูกในสภาพธรรมชาติและมีปัจจัยการผลิตต่ำ)

พันธุ์ปน (mixed / blended varieties)

พันธุ์ปน คือการนำเมล็ดพันธุ์พืชตั้งแต่ 2 สายพันธุ์ขึ้นไปมาปนกันในสัดส่วนที่กำหนด แล้วนำไปปลูกเพื่อให้ได้ประโยชน์ในการเกื้อกูลซึ่งกันและกัน (compensation) เมื่อเก็บเกี่ยวแล้วนำเมล็ดไปปลูกในชั่วรุ่นต่อไป ประชากรของพืชจะมีลักษณะไม่สม่ำเสมอ เนื่องจากมีสายพันธุ์ปนกันมาตั้งแต่เริ่มแรกแล้ว

พันธุ์ลูกผสม (hybrids)

พันธุ์ลูกผสม เป็นกลุ่มหรือประชากรของพืชที่มีกรรมพันธุ์เป็นพันธุ์ทาง (heterozygous) และประชากรส่วนใหญ่มีลักษณะคล้ายกัน (homogeneous) การสร้างพันธุ์ผสมขึ้นมาก็เพื่อต้องการใช้ประโยชน์จากความดีเด่นของลูกผสม (hybrid vigor)

พันธุ์ลูกผสม ซึ่งผลิตเป็นการค้าในปัจจุบัน แยกออกไปอีกหลายชนิดตามวิธีการผสมพันธุ์ 

  • พันธุ์ผสมเปิด (open pollinated varieties) หมายถึงเปิดโอกาสให้มีการผสมข้ามอย่างอิสระ (random mating) ซึ่งเป็นธรรมชาติของพืชที่ผสมข้าม อาจมีการคัดเลือกหมู่ (mass selection) ร่วมไปด้วย
  • ลูกผสมเดี่ยว (single cross) เป็นพันธุ์ที่สร้างขึ้นมาจากการนำพืชพันธุ์แท้(inbred) สองสายพันธุ์มาผสมกัน
  • ลูกผสมคู่ (double cross) สร้างขึ้นมาจากลูกผสมเดี่ยว 2 ชุต (4 สายพันธุ์)
  • ลูกผสมสามทาง (three way cross) สร้างขึ้นมาจากลูกผสมเกี่ยวกับพันธุ์แท้อีกหนึ่งพันธุ์
  • พันธุ์สังเคราะห์ (Synthetic / multiple cross varieties) เกิดจากการผสมพันธุ์ที่มีการควบคุมหรือเป็นระบบ (controlled or systematic pollination) ของสายพันธุ์ตั้งแต่สายพันธุ์ขึ้นไปหรือลูกผสมคู่ 2 ชุด โดยมีการทดสอบความสามารถในการรวมตัว(combining ability) ของแต่ละระบบร่วมไปด้วย
  • พันธุ์ผสมรวม (composite varieties) เกิดจากการนำสายพันธุ์หรือพันธุ์ผสมเปิดมาร่วมผสมกันภายใต้การควบคุมและมีทดสอบประสิทธิภาพในการรวมตัวก่อน แล้วจึงคัดเลือกพ่อแม่ที่ตีมาร่วมผสมใหม่และทดสอบอีกในแต่ละชั่วรุ่น ประมาณ 3-4 ชั่วรุ่น(recurrent selection) จนได้ผลเป็นที่พอใจจึงทำการผลิตเมล็ดพันธุ์ออกจำหน่ายๆ
  • พันธุ์ผสมระหว่างพันธุ์แท้และพันธุ์ผสมเป็ต (inbred variety cross/top cross) หมายถึง การนำสายพันธุ์ลูกผสมเดี่ยว/ลูกผสมคู่มาผสมร่วมกับพันธุ์อื่น ๆ โดยกำหนดตัวWol0711 (common pollen parent)

บทความ โดย อาจารย์พิทักษ์ ใจคง

รู้ยัง? หาซื้อต้นไม้ พันธุ์ไม้ออนไลน์ ซื้อที่ไหนได้บ้าง ..?

ปัจจุบันการซื้อต้นไม้ พันธุ์ไม้ออนไลน์ สามารถหาซื้อได้สะดวกสบายมากขึ้น หาซื้อง่าย ราคาไม่แพง คุณไม่ต้องเสียเวลาออกไปเดินตามหาเองให้วุ่นวาย โดยสามารถดูราคา หรือสั่งซื้อได้ที่ร้านค้าออนไลน์ได้แล้ว สั่งซื้อง่าย จัดส่งสินค้ารวดเร็วและจ่ายเงินปลายทางได้

คลิก! ➨ ไปที่ร้านค้า