Skip to main content

✓คำว่า 'พันธุ์พืช' คืออะไร มีอะไรบ้าง รู้จักพันธุ์พืชประเภทต่างๆ

5star

*ดูราคาต้นไม้ ขายพันธุ์ไม้ หายาก ราคาถูก ...
👉 ดูเพิ่มเติมที่ร้านค้า

พันธุ์พืชมีอะไรบ้าง รู้จักพันธุ์พืชประเภทต่าง ๆ

พันธุ์พืช

พันธุ์ป่า (wild species / varieties / germplasm) 

พันธุ์ป่า เป็นพันธุ์ที่เกิดขึ้นในธรรมชาติทั่วไป ไม่ได้นำมาใช้ในการเพาะปลูก แต่มีการเก็บรักษาไว้เพื่อนำมาใช้ประโยชน์ในการถ่ายทอดลักษณะบางอย่างมาสู่พันธุ์ปลูก

พันธุ์พื้นเมือง (Indigenous / native / local / landrace)

พันธุ์พื้นเมืองเป็นพันธุ์ที่ได้มาจากพันธุ์ป่าและเกษตรกร ในแต่ละท้องถิ่นได้ทำการคัดเลือกและนำมาปลูกเป็นเวลาช้านาน ให้ผลผลิตสูงพอสมควร ปรับตัวเข้ากับสภาพดินฟ้าอากาศได้ดี (ส่วนใหญ่มักจะไม่ตอบสนองต่อปัจจัยการผลิต)

ท่อนพันธุ์ (clone / vegetative propagation)

ท่อนพันธุ์ หมายถึงการใช้ส่วนอื่นๆ ของพืชที่ไม่ใช่เมล็ดมาขยายพันธุ์ เนื่องจากไม่สามารถผลิตเมล็ตหรือผลิตได้ยาก พืชเหล่านี้ถือว่ามีพันธุกรรมเป็นพันธุ์ทาง (heterozygous) ลักษณะของลูกจะคล้ายกันและคล้ายกับแม่พันธุ์

สายพันธุ์ (lines / strains)

สายพันธุ์ เป็นรหัสเรียกกลุ่มพืชที่อยู่ในระหว่างการปรับปรุงพันธุ์ก่อนตั้งชื่อ มีองค์ประกอบของพันธุกรรมเป็นพันธุ์แท้ (homozygous) และลักษณะของลูกคล้ายกัน (homogeneous) ส่วนใหญ่ใช้เรียกพืชผสมตัวเอง (Self  Pollinated) แต่ก็ใช้กับพืชผสมข้าม (Cross Polinated) ด้วยเมื่อต้องการสร้างสายพันธุ์บริสุทธิ์ (inbred)

พันธุ์บริสุทธิ์ (pure lines)

พันธุ์บริสุทธิ์ มีความหมายเช่นเดียวกับสายพันธุ์ แต่ต้องการเน้นให้ชัตขึ้นว่ามีความเป็นพันธุ์แท้

พันธุ์ปลูก (cultivar)

ชื่อนี้จะใช้เรียกพันธุ์ที่ได้จากการปรับปรุงพันธุ์ในปัจจุบัน โดยมีการนำลักษณะที่เป็นองค์ประกอบของผลผลิต (yield Imponent) รวมไว้ด้วยกัน พันธุ์พืชเหล่านี้มีการตอบสนองสูงต่อปัจจัยการผลิตและการปฏิบัติรักษาที่ดี (แต่จะได้ผลผลิตไม่สูงนัก เมื่อนำไปปลูกในสภาพธรรมชาติและมีปัจจัยการผลิตต่ำ)

พันธุ์ปน (mixed / blended varieties)

พันธุ์ปน คือการนำเมล็ดพันธุ์พืชตั้งแต่ 2 สายพันธุ์ขึ้นไปมาปนกันในสัดส่วนที่กำหนด แล้วนำไปปลูกเพื่อให้ได้ประโยชน์ในการเกื้อกูลซึ่งกันและกัน (compensation) เมื่อเก็บเกี่ยวแล้วนำเมล็ดไปปลูกในชั่วรุ่นต่อไป ประชากรของพืชจะมีลักษณะไม่สม่ำเสมอ เนื่องจากมีสายพันธุ์ปนกันมาตั้งแต่เริ่มแรกแล้ว

พันธุ์ลูกผสม (hybrids)

พันธุ์ลูกผสม เป็นกลุ่มหรือประชากรของพืชที่มีกรรมพันธุ์เป็นพันธุ์ทาง (heterozygous) และประชากรส่วนใหญ่มีลักษณะคล้ายกัน (homogeneous) การสร้างพันธุ์ผสมขึ้นมาก็เพื่อต้องการใช้ประโยชน์จากความดีเด่นของลูกผสม (hybrid vigor)

พันธุ์ลูกผสม ซึ่งผลิตเป็นการค้าในปัจจุบัน แยกออกไปอีกหลายชนิดตามวิธีการผสมพันธุ์ 

  • พันธุ์ผสมเปิด (open pollinated varieties) หมายถึงเปิดโอกาสให้มีการผสมข้ามอย่างอิสระ (random mating) ซึ่งเป็นธรรมชาติของพืชที่ผสมข้าม อาจมีการคัดเลือกหมู่ (mass selection) ร่วมไปด้วย
  • ลูกผสมเดี่ยว (single cross) เป็นพันธุ์ที่สร้างขึ้นมาจากการนำพืชพันธุ์แท้(inbred) สองสายพันธุ์มาผสมกัน
  • ลูกผสมคู่ (double cross) สร้างขึ้นมาจากลูกผสมเดี่ยว 2 ชุต (4 สายพันธุ์)
  • ลูกผสมสามทาง (three way cross) สร้างขึ้นมาจากลูกผสมเกี่ยวกับพันธุ์แท้อีกหนึ่งพันธุ์
  • พันธุ์สังเคราะห์ (Synthetic / multiple cross varieties) เกิดจากการผสมพันธุ์ที่มีการควบคุมหรือเป็นระบบ (controlled or systematic pollination) ของสายพันธุ์ตั้งแต่สายพันธุ์ขึ้นไปหรือลูกผสมคู่ 2 ชุด โดยมีการทดสอบความสามารถในการรวมตัว(combining ability) ของแต่ละระบบร่วมไปด้วย
  • พันธุ์ผสมรวม (composite varieties) เกิดจากการนำสายพันธุ์หรือพันธุ์ผสมเปิดมาร่วมผสมกันภายใต้การควบคุมและมีทดสอบประสิทธิภาพในการรวมตัวก่อน แล้วจึงคัดเลือกพ่อแม่ที่ตีมาร่วมผสมใหม่และทดสอบอีกในแต่ละชั่วรุ่น ประมาณ 3-4 ชั่วรุ่น(recurrent selection) จนได้ผลเป็นที่พอใจจึงทำการผลิตเมล็ดพันธุ์ออกจำหน่ายๆ
  • พันธุ์ผสมระหว่างพันธุ์แท้และพันธุ์ผสมเป็ต (inbred variety cross/top cross) หมายถึง การนำสายพันธุ์ลูกผสมเดี่ยว/ลูกผสมคู่มาผสมร่วมกับพันธุ์อื่น ๆ โดยกำหนดตัวWol0711 (common pollen parent)
*ดูราคาต้นไม้ ขายพันธุ์ไม้ หายาก ราคาถูก ...

บทความ โดย อาจารย์พิทักษ์ ใจคง

แนะนำหนังสือ ออกใหม่!

เทคนิคปรับปรุงพันธุ์ไม้ประดับ : Ornamental Plant Breeding Technique

5star รองศาสตราจารย์ ดร.สุรวิช วรรณไกรโรจน์ เผยเทคนิคการปรับปรุงพันธุ์ไม้ประดับ ไม้ด่าง กล้วยไม้ แก้วกาญจนา โกสน โคโลคาเซีย ปทุมมา-กระเจียว พญามังกรหรือดราซีนา และอีกหลายชนิดรวมมากถึง 20 กลุ่ม เพื่อให้ผู้ที่สนใจนำไปทดลองทำพันธุ์ลูกผสมใหม่ๆ ด้วยตัวเอง ...

หนังสือ เทคนิคปรับปรุงพันธุ์ไม้ประดับ Ornamental Plant Breeding Technique Book

รวมพันธุ์ไม้ดอกหอม : Fragrant Flowers

5star อุไร จิรมงคลการ รวบรวมข้อมูลพันธุ์ไม้ดอกหอมชนิดต่างๆ มากมาย เกือบ 250 ชนิดและพันธุ์ ที่นิยมปลูกเป็นไม้ประดับในเมืองไทย รวมถึงเทคนิคการปลูกเลี้ยงขยายพันธุ์ การดูแล ข้อควรรู้ก่อนเลือกซื้อพันธุ์ไม้ดอกหอม ...

หนังสือใหม่!: รวมพันธุ์ไม้ดอกหอม : Fragrant Flowers

รู้ทันโรคและศัตรูแคคตัส : Cactus Diseases & Pests Guidebook

5star หนังสือที่นักปลูกเลี้ยงแคคตัสทุกคนต้องมี !!! ดร.สรินนา อ่ำรุ่ง เจาะลึก 9 โรคยอดฮิตในแคคตัส รู้จักอาการผิดปกติจากโรค แมลงร้าย ไร และสัตว์ศัตรูพืช ปัญหาที่ต้องการแก้ก่อนสาย พร้อมแนวทางการป้องกันกำจัด ...

หนังสือ รู้ทันโรคและศัตรูแคคตัส : Cactus Diseases & Pests Guidebook

น้ำส้มควันไม้ ขายดี!!!

5star น้ำส้มควันไม้ ตราเหรียญทอง ออร์แกนิคแท้ 100% หัวเชื้อ สูตรเข้มข้น ผ่านการตกตะกอนกว่า 6 เดือน ป้องกันโรครากเน่า โคนเน่า ไล่แมลงศัตรูพืช กำจัดกลิ่น ไล่ยุง กำจัดเห็บหมัดสัตว์เลี้ยง ...

น้ำส้มควันไม้ สูตรเข้มข้น