Skip to main content

Agave xylonacantha: 'อากาเว่ฟันฉลาม' (อากาเว่ ไซลอนอะคันทา)


★★★★★

อากาเว่ ไซลอนอะคันทา (อากาเว่ฟันฉลาม, Shark Tooth Agave)

ชื่อวิทยาศาสตร์ (ชื่อพฤกษศาสตร์)

อากาเว่ ไซลอนอะคันทา ชื่อวิทยาศาสตร์ ว่า Agave xylonacantha Salm-Dyck จัดเป็นพืชในสกุลอากาเว่ (Agave) อยู่ในวงศ์หน่อไม้ฝรั่ง (Asparagaceae), วงศ์ย่อย Agavoideae ซึ่งทางเราจัดให้พันธุ์พืชนี้อยู่ในกลุ่มไม้อวบน้ำ (Succulents)

คำระบุชนิด "xylonacantha" มาจากคำภาษากรีกโบราณ "xylon" แปลว่า ไม้ (woods) และ "akantha" หมายถึง หนาม (thorn) สื่อถึงลักษณะของหนามที่มีสีคล้ายกับสีเนื้อไม้

และหนึ่งในชื่อพ้อง ที่เคยถูกตั้งชื่อไว้ว่า Agave carchariodonta Pamp. ซึ่งคำระบุชนิด carchariodonta มาจากคำว่า odonta หมายถึง ฟัน (teeth) และ carcharias เป็นชื่อของปลาฉลามขาว Great white shark (Carcharodon carcharias) สื่อถึงลักษณะของหนามแหลมโค้งที่ดูคล้ายฟันปลาฉลามขาว

ชื่อพ้อง (Synonyms)

  • Agave amurensis Jacobi
  • Agave carchariodonta Pamp.
  • Agave heteracantha var. splendens (Jacobi) A.Terracc.
  • Agave hybrida J.Verschaff.
  • Agave kochii Jacobi
  • Agave perbella Baker
  • Agave splendens Jacobi
  • Agave univittata var. carchariodonta (Pamp.) Breitung
  • Agave vanderdonckii Baker
  • Agave xylacantha Anon.

ชื่อไทย

สำหรับชื่อที่ใช้เป็นทางการ หรือ ชื่อราชการของพืชชนิดนี้ ยังไม่มีชื่อไทย (อ้างอิงจากข้อมูลชื่อพรรณไม้แห่งประเทศไทย; เต็ม สมิตินันท์ ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2557) จึงเรียกตามชื่อวิทยาศาสตร์ เป็นชื่อทับศัพท์ว่า อากาเว่ ไซลอนอะคันทา (Agave xylonacantha)

ต้นอากาเว่ ไซลอนอะคันทา มีชื่อสามัญ (ภาษาอังกฤษ) ว่า Shark Tooth Agave, Saw Leaf Agave, Century Plant และยังมีชื่ออื่น ๆ ที่เป็นชื่อทางการค้า หรือชื่อที่เรียกกันเองในกลุ่มนักสะสมอากาเว่ ว่า อากาเว่ฟันฉลาม, อากาเว่ฟันเลื่อย (เรียกตามชื่อสามัญ ภาษาอังกฤษ)

นิเวศวิทยา

ต้นอากาเว่ ไซลอนอะคันทา ในธรรมชาติพบกระจายตามเนินเขาหินปูนแห้งๆ บนหน้าผา เนินสูงชัน และหุบเขา ซึ่งเจริญเติบโตที่ระดับความสูง 900-1,800 เมตร จากระดับน้ำทะเล

การกระจายพันธุ์

การกระจายพันธุ์ของอากาเว่ ไซลอนอะคันทา เป็นพืชพื้นเมืองของเม็กซิโก พบทางด้านฝั่งทะเลทรายของ Sierra Madre Orientale ในรัฐตาเมาลีปัส ซานลุยส์โปโตซิม และฮิลดาลโก ของเม็กซิโก

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ลักษณะวิสัย: เป็นไม้อวบน้ำที่มีลักษณะเป็นพุ่มกลมแบบ rosette แบบเดี่ยวๆ 

ใบ: ใบรูปสามเหลี่ยม เนื้อหนา มีหนามสีเทาอ่อน สีน้ำตาล ที่ปลายใบและขอบใบ เมื่อใบแก่หนามสีขาวอมเทา ลักษณะหนามไม่แน่นอน บางต้นมีหนามดูคล้ายฟันฉลาม บางต้นมีหนามดูคล้ายใบเลื่อย

ใบมีได้หลายโทนสีตั้งแต่ ใบสีเขียวอมเหลือง (yellow-green) เขียวอมเทาเงิน (silver-green) และเขียวอมฟ้า (blue-green) ไปจนถึง สีเขียวมะกอก และมีแถบสีอ่อนกว่า ตรงกลางใบ

พันธุ์ปลูก (Cultivars)

นอกจากนี้ ปัจจุบันยังมีอากาเว่ ไซลอนอะคันทา พันธุ์ปลูกอื่น ๆ อีก เช่น

  • Agave xylonacantha 'Frostbite' (พันธุ์ใบด่าง)
  • Agave xylonacantha 'Blue' (พันธุ์ใบฟ้า )

ประโยชน์

การใช้ประโยชน์ของอากาเว่ ไซลอนอะคันทา สามารถนำมาปลูกเป็นไม้ประดับ จัดสวน จัดบ้าน ปลูกเป็นไม้กระถาง สะสมพันธุ์เป็นงานอดิเรก เหมาะสำหรับผู้ที่ชื่นชอบอากาเว่ สายหนามโหด หนามดุ

วิธีปลูกและการดูแล

อากาเว่ ไซลอนอะคันทา เป็นไม้อวบน้ำที่ปลูกเลี้ยงง่าย มีความอึด อดทนมาก ทนแล้งได้ดี ชอบแสงแดดจัดตลอดวัน สามารถปลูกได้ทั้งในโรงเรือน หรือปลูกกลางแจ้งก็ได้

ดินปลูก หรือวัสดุปลูก ควรมีส่วนผสมแบบที่เน้นให้โปร่งๆ โดยอาจใช้ดินหมักใบก้ามปู หรือ ทรายหยาบ ผสมกับหินภูเขาไฟ, หินกรวด, กาบมะพร้าวสับ หรือ แกลบดิบก็ได้ เพื่อให้ระบายน้ำดี น้ำซึมไหลผ่านลงก้นกระถางได้อย่างรวดเร็ว ดินปลูกแห้งเร็ว รากจะไม่เน่าง่าย ดังนั้นจึงไม่จำเป็นต้องรดน้ำบ่อย รดน้ำเมื่อดินแห้ง

การขยายพันธุ์

ต้นอากาเว่ ไซลอนอะคันทา ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการเพาะเมล็ด และแยกหน่อ

*ดูเพิ่มเติม: พันธุ์ไม้ในไม้อวบน้ำ สกุล Agave พันธุ์ต่าง ๆ ...

อ้างอิง: POWO, IUCN, BKF, worldofsucculents.com, cactus-art.biz, wikipedia,