Skip to main content

ต้นไม้: ผักปอด (ผักกาดนา) ลักษณะ ประโยชน์ ยอดอ่อนกินได้


★★★★★

ต้นไม้: ผักปอด (ผักกาดนา) ลักษณะ ประโยชน์ ยอดอ่อนกินได้ Sphenoclea-zeylanica

ผักปอด, ผักกาดนา (Goose weed)

ชื่อวิทยาศาสตร์ (ชื่อพฤกษศาสตร์)

ผักปอด (ผักกาดนา) ชื่อวิทยาศาสตร์ ว่า Sphenoclea zeylanica Gaertn. จัดเป็นพืชในสกุล Sphenoclea อยู่ในวงศ์ผักปอด (Sphenocleaceae) ซึ่งพันธุ์พืชนี้ ทางเราจัดไว้ในกลุ่มสมุนไพร

ชื่อพ้อง (Synonyms)

  • Reichelia palustris Blanco
  • Schrebera pongati DC.
  • Pongatium indicum Lam.
  • Pongatium spongiosum Blanco
  • Pongatium zeylanicum Kuntze
  • Rapinia herbacea Lour.
  • Sphenoclea pongatium A.DC.

ชื่อไทย

ชื่อที่เป็นทางการ หรือ ชื่อราชการของพืชชนิดนี้ มีชื่อไทยว่า ผักปอด (อ้างอิงจากข้อมูลชื่อพรรณไม้แห่งประเทศไทย; เต็ม สมิตินันท์ ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2557)

ต้นผักปอด มีชื่อสามัญ (ภาษาอังกฤษ) ว่า Goose weed และยังมีชื่ออื่น ๆ ที่เป็นชื่อพื้นเมือง หรือชื่อท้องถิ่น ว่า ผักกุ่มป่า ผักปุ่มป่า ผักปุ่มปลา (เชียงใหม่), ผักปอด ผักปอดนา (ภาคกลาง), ผักกาดนา ผักอีเอี่ยน (อ.โพธิ์ตาก, อ.ศรีเชียงใหม่ หนองคาย)

นิเวศวิทยา

ต้นผักปอด (ผักกาดนา) ในประเทศไทยพบขึ้นตามที่โล่งแจ้งในพื้นที่ชื้นแฉะหรือมีระดับน้ำลึกไม่เกิน 30 ซม. มักพบตามนาข้าว ริมหนองน้ำ หรือ ลำธารที่มีน้ำไหลเอื่อย ที่ความสูงจากระดับน้ำทะเลไม่เกิน 1,000 ม.

การกระจายพันธุ์

การกระจายพันธุ์ของผักปอด (ผักกาดนา) พบค่อนข้างง่าย ทั่วประเทศ ต่างประเทศพบในเขตร้อนและกึ่งเขตร้อนในทวีปแอฟริกาและเอเชีย ปัจจุบันแพร่กระจายเข้าไปในเขตร้อนของทวีปอเมริกา

ผักปอด (ผักกาดนา) ออกดอกเดือนไหน

ต้นผักปอด (ผักกาดนา) ออกดอกและติดผลตลอดทั้งปี

ต้นไม้: ผักปอด (ผักกาดนา) ลักษณะ ประโยชน์ ยอดอ่อนกินได้ Sphenoclea-zeylanica

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของผักปอด (ผักกาดนา)

  • ลักษณะวิสัย: ไม้น้ำล้มลุก อายุปีเดียว รากยึดติดกับผิวดินท้องน้ำ
  • ลำต้น: ลำต้นตั้งตรง สูง 0.3-1 ม. โคนต้นมักมีฟองน้ำสีขาวหุ้ม ลำต้นกลวง ทั้งต้นเกลี้ยง ไม่มีขน
  • ใบ: ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปใบหอกหรือรูปไข่ ยาว 2-10 ซม. ปลายและโคนใบมน-แหลม เนื้อใบอ่อนนุ่ม ผิวใบด้านล่างสีเขียวนวล ก้านใบยาวได้ถึง 1 ซม.
  • ดอก: ช่อดอกแบบหางกระรอก ทรงกระบอก ตั้งตรง ยาว 4-7 ซม. ออกตามปลายกิ่ง ดอกย่อยอยู่ชิดกัน รูปทรงคล้ายบาตร กว้าง 2 มม. มีกลีบเลี้ยงและกลีบดอกอย่างละ 5 กลีบ รูปไข่กว้าง กลีบเลี้ยงสีเขียว ยาว 2-2.5 มม. กลีบดอกสีขาว ยาว 3-4 มม.
  • ผล: ผลรูปกลมแป้น กว้าง 2-4 มม. เมื่อแก่แห้งแตก มีเมล็ดขนาดเล็กจำนวนมาก

ประโยชน์

การใช้ประโยชน์ของผักปอด (ผักกาดนา) สามารถนำมาเป็นอาหาร ยอดอ่อน เป็นผักสดหรือลวกจิ้มน้ำพริก ป่น, ยอดอ่อน นำมาคั้นส้มผัก (ทำผักดอง)

*ดูเพิ่มเติม: พันธุ์ไม้ในกลุ่มสมุนไพร พันธุ์ต่าง ๆ ...

อ้างอิง: มานพ ผู้พัฒน์, ปรีชา การะเกตุ, ขวัญใจ คำมงคล และศรัณย์ จิระกร. 2561. ป่าบุ่งป่าทาม ภาคอีสาน. สำนักงานหอพรรณไม้, กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช, กรุงเทพฯ.